Sáng tạo trong cách chọn đề tài, đẹp đẽ trong cách trưng bày, đa dạng trong các loại hình thiết bị, đông đảo số lượng người tham gia, khả thi trong vấn đề ứng dụng,… đó là những điểm mạnh đối với Hội thi Thiết bị dạy học tự làm thị xã Hương Thủy lần thứ VI được tổ chức từ ngày 24 đến ngày 25 tháng 02 năm 2012.

Thiết bị dạy học tự làm là gì?

Thiết bị dạy học tự làm (TBDHTL) là loại TBDH do giáo viên chế tạo mới hoặc cải tiến từ một TBDH đã có hoặc qua sưu tầm tư liệu hiện vật mà có. TBDHTL có nguyên lí cấu tạo và cách sử dụng phù hợp với ý tưởng thực hiện bài dạy của giáo viên làm ra, do đó khi được sử dụng thường cho hiệu quả cao và thiết thực. TBDHTL góp phần nâng cao hiệu quả trong việc đổi mới phương pháp giáo dục nhằm khắc phục phương pháp truyền thụ một chiều, tạo ra động lực khuyến khích tư duy sáng tạo của đội ngũ giáo viên và học sinh.

Phong trào TBDHTL ở các cơ sở giáo dục

Các trường đã phát động phong trào tự làm thiết bị dạy học, giao kế hoạch cho từng tổ, khối, hỗ trợ kinh phí tạo điều kiện cho cán bộ giáo viên thực hiện nhằm phục vụ công tác giảng dạy. Nhiều tập thể, cá nhân đã tự làm các thiết bị phục vụ giảng dạy tốt giúp cho việc truyền thụ các tri thức khoa học mau chóng và chính xác giúp cho học sinh tiếp thu dễ dàng, khắc sâu kiến thức gây hứng thú học tập, phát huy tư duy độc lập và sáng tạo của học sinh; nhiều thiết bị đảm bảo được nguyên lí cấu tạo, đơn giản, bền chắc, chính xác, các thao tác sử dụng dễ lắp ráp, an toàn sử dụng được nhiều bài, nhiều thiết bị có kích thước phù hợp, đẹp, màu sắc phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi, có tác động mạnh mẽ đến nhận thức của học sinh. Từ đầu năm học cho đến nay 100% các trường trực thuộc đã làm được 852 thiết bị dạy học tự chế, mô hình mẫu vật, tranh ảnh, băng đĩa đưa vào sử dụng. Đại đa số thiết bị tự làm khi đưa vào giảng dạy có hiệu quả nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. 100% các trường tổ chức Hội thi thiết bị tự làm cấp trường, có đánh giá xếp loại để chọn những sản phẩm có chất lượng về sư phạm, kĩ thuật, mĩ thuật, kinh tế và sáng tạo để tham gia Hội thi cấp thị xã.

287 sản phẩm dự thi cấp thị xã, hơn 1000 lượt người tham quan

Hội thi Thiết bị dạy học tự làm thị xã Hương Thủy năm 2012 đã thu hút 287 tác giả, nhóm tác giả là cán bộ quản lí, GV, nhân viên của 45 trường, cơ sở giáo dục trên địa bàn thị xã dự thi, có hơn 1000 lượt cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên đến tham quan, chia sẻ kinh nghiệm. Các tác giả đã trăn trở, đề xuất phương án hợp lí để thiết kế các thiết bị dạy học đảm bảo các yêu cầu về sư phạm, kĩ thuật, mĩ thuật, sáng tạo, đáp ứng nội dung và phương pháp dạy học như thiết bị “Bình kíp đơn giản” của THCS Thủy Châu, “Ứng dụng của băng kép sự giản nở vì nhiệt” của THCS Thủy Lương, “Bảng hình thành kiến thức các bảng nhân”của TH số 1 Thủy Phù, “Bảng đa năng dạy Toán” của TH Thanh Lam…

Hội thi năm nay xuất hiện nhiều bộ sản phẩm dưới dạng học liệu điện tử để phục vụ dạy học. Nhiều trường trưng bày đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ, khoa học, phản ánh được phong trào tự làm và sử dụng thiết bị dạy học ở các cơ sở giáo dục. Hầu hết các TBDHTL đề hướng đến việc giúp cho việc truyền thụ các tri thức khoa học mau chóng và chính xác; giúp học sinh tiếp thu dễ dàng, khắc sâu kiến thức, gây hứng thú học tập, phát huy tư duy độc lập sáng tạo và rèn luyện nhân cách. Đồng thời giảm được sức lao động của giáo viên và tiết kiệm được thời gian trong hoạt động giảng dạy. Đa số các thiết bị đảm bảo nguyên lí cấu tạo, đơn giản, bền chắc, chính xác. Có thể hợp lí hoá các thao tác sử dụng, dễ lắp ráp, an toàn, không mất nhiều thời gian, có sự sắp xếp hợp lí, tiện cho việc sử dụng, kiểm tra và bảo quản. Các thiết bị có kích thước phù hợp, đẹp, màu sắc phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi, có thể tác động mạnh mẽ đến nhận thức học sinh. Điều đáng ghi nhận là đa số các thiết bị được làm bằng các nguyên vật liệu dễ kiếm, dễ mua, dễ thay thế, vật liệu tận dụng, có khả năng phổ biến rộng rãi để có thể nhiều người có thể cùng làm theo hoặc có thể nhân mẫu với số lượng lớn.

Kết quả

* Khối Mầm non :

- Nhất toàn đoàn khối MN : MN Bình Minh

- Nhì toàn đoàn khối MN : MN Sao Mai, MN Thủy Thanh 2

- Ba toàn đoàn khối MN : MN Thủy Thanh 1, MN Sơn Ca, MN Thủy Vân.

* Khối Tiểu học

- Nhất toàn đoàn khối tiểu học : Tiểu học Thanh Lam

- Nhì toàn đoàn khối tiểu học : Tiểu học số 1 Phú Bài, Tiểu học số 1 Thủy Phù

* Khối THCS :

- Nhất toàn đoàn khối THCS : THCS Thủy Châu

- Nhì toàn đoàn khối THCS : THCS Phú Bài, THCS Thủy Lương

- Ba toàn đoàn khối THCS : THCS Thủy Dương, THCS Thủy Bằng, TH&THCS Thủy Tân.

Một số lưu ý

Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, Ban tổ chức lưu ý các tác giả và CBQL GD những điểm sau : 1. Các thiết bị dưới dạng học liệu điện tử sắp xếp chưa khoa học, có bộ sản phẩm thì quá nhiều (tràn lan, không có hướng dẫn), có bộ sản phẩm quá ngắn (chỉ có 20 tập tin). 2. Đề nghị các tác giả lưu ý phần học liệu về tranh vẽ, hình ảnh phải đảm bảo về tính sư phạm, chất lượng hình ảnh (độ phân giải, kích thước). Cuối mỗi hình ảnh, cần có chú thích hoặc tên của hình ảnh đó. 3. Phần lược đồ, bản đồ Việt Nam, đề nghị các tác giả lưu ý về ý nghĩa chính trị, chủ quyền thiêng liêng biển đảo của dân tộc. 4. Cách đặt tên sản phẩm cũng phải khoa học, dễ hiểu, phù hợp với nội dung kiến thức và thiết bị. 5. Một số thiết bị đồ dùng mầm non còn ít chức năng. Có loại chỉ sử dụng để dạy trong 1 hoạt động nhất định. Ban Tổ chức đang hoàn thiện hồ sơ để giới thiệu các sản phẩm xuất sắc dự thi cấp Tỉnh vào ngày 24/3/2012.

Ths. Nguyễn Văn Cần